presentatie 'Aan de slag met datavolwassenheid'
Implementatie ondersteuning

Praktijklessen uit de eerste IBDS-Regiocafés

Datagedreven werken: begin waar de energie zit

Hoe begin je met datagedreven werken als nog niet alles is uitgewerkt of besloten? Wacht niet op het perfecte plan, maar start met een concrete vraag. Die boodschap klonk duidelijk tijdens de IBDS-Regiocafés in Eindhoven, Zwolle en Ede. 

De vraag tijdens de bijeenkomsten was dan ook niet óf organisaties datagedreven moeten werken, maar hoe zij daar concreet mee verder komen. Waar begin je? Wat moet op orde zijn? En hoe zorg je dat data niet alleen een zaak van specialisten blijven? De ervaringen uit de regio leverden drie praktische tips op. Gemeenten, provincies, waterschappen en andere overheden wisselden daar ervaringen uit over datavolwassenheid en datagedreven werken. 

Uit hun verhalen kwamen drie tips naar voren: 

1. Begin klein en concreet 

Datagedreven werken hoeft niet te beginnen met een organisatiebrede datastrategie. Zoek een concrete vraag uit beleid of uitvoering en betrek collega’s die ermee aan de slag willen. 

Gemeenten Ede en Nijmegen lieten zien hoe eerste toepassingen kunnen uitgroeien tot een bredere aanpak. Nijmegen begon bijvoorbeeld met datateams in drie domeinen. Pas nadat daar ervaring was opgedaan, volgde een datastrategie. 

2. Werk tegelijk aan een stevige basis 

Klein beginnen betekent niet dat het datafundament kan wachten. Organisaties moeten weten welke gegevens ze hebben, wat begrippen betekenen en wie waarvoor verantwoordelijk is. 

In Zwolle werd duidelijk waarom dat nodig is. Als overheden begrippen verschillend definiëren, kunnen zij gegevens moeilijk vergelijken en delen. Ook AI-toepassingen zijn alleen verantwoord te gebruiken als de onderliggende data betrouwbaar en begrijpelijk zijn.

Ook tijdens het Regiocafé Zuid-Oost in Eindhoven bleek dat datagedreven werken meer vraagt dan techniek. De ruim dertig deelnemers spraken onder meer over datakwaliteit, dataspaces en open data. Een opvallende vergelijking: data is het nieuwe plastic. Het biedt veel mogelijkheden, maar vraagt ook om bewuste keuzes over het gebruik en de gevolgen ervan. 

3. Geef data een vaste plek in de organisatie 

Datagedreven werken is geen technisch onderwerp voor alleen dataspecialisten. Ook beleidsmakers, uitvoerders, managers en bestuurders hebben een rol. 

Het kost tijd om data een vaste plek te geven in beleid, uitvoering en sturing. De ervaringen uit de regio laten zien dat organisaties niet op een blauwdruk hoeven te wachten. Ze kunnen vandaag beginnen en vanuit de praktijk verder bouwen. 

De voorbeelden verschillen, maar laten ook zien dat datavolwassenheid meer vraagt dan losse toepassingen of goede techniek. Organisaties moeten richting kiezen, verantwoordelijkheden vastleggen, medewerkers meenemen en zorgen voor betrouwbare data. Niet alles hoeft tegelijk. Juist door regelmatig te bepalen waar je staat, kun je gericht een volgende stap kiezen. 

De IBDS komt naar je toe!

Dit najaar zijn er nog meer IBDS-Regiocafés rond datagedreven werken in de praktijk in de regio’s Zuid-West, West, Noord en Zuid: 

Daarna volgt de volgende ronde IBDS-Regiocafés, die gaat over het ontwikkelen van een datastrategie die aansluit bij concrete opgaven en niet alleen op papier bestaat. 

publiek regiocafé

IBDS-Regiocafés

De IBDS-Regiocafés zijn bedoeld voor professionals bij overheidsorganisaties die betrokken zijn bij datagedreven werken. Ook als je organisatie nog aan het begin staat of je een eerdere bijeenkomst hebt gemist, kun je aansluiten. 

Deelnemers kunnen eigen vragen inbrengen en leren van organisaties uit hun regio.