Europese Business Wallet sluit goed aan op KIK-V
Datastelsels en de Europese Business Wallet
Zorginstituut Nederland liet onderzoeken wat de voorgestelde Europese regels voor digitale identiteit en veilige gegevensuitwisseling betekenen voor KIK-V. KIK-V is een landelijke samenwerking voor de uitwisseling van verantwoordingsgegevens over de kwaliteit en bedrijfsvoering van de verpleegzorg. Het onderzoek is een praktijkvoorbeeld van hoe een datastelsel zich kan voorbereiden op de Europese Business Wallet.
De Europese Unie werkt aan nieuwe regels voor digitale communicatie tussen organisaties. Wat betekenen die regels voor KIK-V (Keteninformatie Kerngegevens Verbeteren), het programma waarin partijen in de verpleegzorg afspraken maken over het uitwisselen van verantwoordingsinformatie? Zorginstituut Nederland liet dat onderzoeken.
De onderzoekers brachten niet alleen de mogelijke verplichtingen in kaart, maar keken ook naar de kansen van de Europese Business Wallet. In een proefopstelling testten zij hoe deze wallet in de bestaande KIK-V-werkwijze kan worden ingezet.
Beeld: © Indra Henneman
Indra Henneman werkte mee aan het onderzoek. Hij was eerder projectleider afspraken bij KIK-V en hielp het programma mede opzetten. Ilonka Tersteeg is adviseur bij KIK-V. Zij volgt welke ontwikkelingen kansen of verplichtingen voor het programma meebrengen.
Goede basis voor Europa
Volgens Henneman laat het onderzoek zien dat de bestaande KIK-V-werkwijze goed aansluit op de eisen in het huidige Europese voorstel. “KIK-V gebruikt al dezelfde architectuurprincipes en standaarden. We moeten nog een aantal zaken aanvullend regelen, maar zitten op de goede weg.”
Tersteeg ziet deze conclusie uit het onderzoek als een geruststelling: “Het is een fijne bevestiging dat we bepaalde zaken al echt goed hebben ingericht en dat we de juiste basis hebben gelegd.”
Beeld: © Ilonka Tersteeg
Federatieve basis sluit goed aan
KIK-V werkt volgens een federatieve werkwijze. “De data blijven bij de zorgaanbieders staan”, zegt Henneman. “De zorgaanbieders beantwoorden de vraag zelf en sturen alleen het antwoord terug.”
Organisaties maken bovendien gezamenlijke afspraken over de vragen die informatievragers mogen stellen. “Bij het stellen van een vraag wordt al een technisch bewijs meegeleverd dat deze partij die vraag mag stellen. Het datastation kan dat zelf controleren”, legt Henneman uit.
De techniek achter KIK-V is gebaseerd op open NUTS-standaarden. KIK-V gebruikt deels dezelfde standaarden en principes als de Europese plannen voor Business Wallets. Daarom zijn waarschijnlijk geen ingrijpende technische aanpassingen nodig.
Wallet als vertrouwenslaag
De Business Wallet vervangt het KIK-V-datastation niet. “De Business Wallet verandert niets aan het uitgangspunt dat de gegevens bij de zorgaanbieder blijven”, zegt Henneman. De Business Wallet wordt daarmee geen aparte manier om KIK-V te benaderen. Zij voegt een Europese vertrouwenslaag toe aan de bestaande gegevensuitwisseling, met functies voor identificatie, bevoegdheden, ondertekening en veilige bezorging. Daarmee wordt controleerbaar welke organisatie handelt, wie daartoe bevoegd is en of een bericht ondertekend en veilig bezorgd is.
Voor elektronisch aangetekende bezorging via de Business Wallet is een gekwalificeerde bezorgdienst nodig, ook wel QERDS genoemd. Bij uitwisseling via de Business Wallet is zo’n dienst verplicht. Henneman vergelijkt deze dienst met aangetekende post: “Je weet zeker dat een bericht van een bepaalde zorgaanbieder afkomstig is, dat het onderweg niet is gewijzigd en dat het is aangekomen bij degene die erom vroeg.”
De wallet kan ook afspraken expliciet en controleerbaar maken die KIK-V nu nog aan de zorgaanbieder overlaat. “Een elektronische handtekening kan bevestigen dat een bevoegde bestuurder van de zorgaanbieder akkoord is. Een digitaal zegel kan aantonen dat het bericht daadwerkelijk van de zorgaanbieder afkomstig is”, zegt Henneman.
Eén middel, meer toepassingen
Voor zorgaanbieders zit de mogelijke winst vooral in hergebruik. “Als zorgaanbieders zo’n wallet eenmaal hebben ingericht, kunnen zij die voor meerdere doeleinden gebruiken”, zegt Tersteeg. Denk aan belastingzaken, aanbestedingen, bankzaken en rapportages. Voor de uitwisseling met KIK-V is dan geen aparte oplossing nodig voor identificatie, ondertekening en veilige verzending.
De eerste opgave ligt bij de publieke informatievragers. KIK-V heeft voor hen al één gezamenlijke voorziening. “We kunnen de benodigde functionaliteit op die ene plek toevoegen”, zegt Henneman. “Daarmee zijn de aangesloten partijen in principe allemaal tegelijk geholpen.”
Hoe snel zorgaanbieders de wallet gaan gebruiken, is nog onzeker. Ook zijn er kosten voor bijvoorbeeld certificaten, elektronische handtekeningen en beveiligde bezorging. Hoe hoog die worden, is nog niet bekend.
Techniek is niet genoeg
De openstaande vragen gaan niet alleen over techniek. Organisaties moeten ook afspreken wie namens een organisatie mag handelen en wanneer een machtiging, handtekening of aangetekende verzending nodig is.
“Je kunt die techniek wel hebben, maar als je niet met elkaar afspreekt hoe je daar op de juiste manier gebruik van maakt, haal je de voordelen er niet uit”, zegt Henneman. De Europese regels bieden vooral technische middelen. Ze zorgen er niet automatisch voor dat organisaties dezelfde begrippen en werkwijzen hanteren. De KIK-V-casus maakt zichtbaar waar aanvullende afspraken nodig kunnen zijn.
Samen voorbereiden
KIK-V blijft volgen hoe de Europese plannen voor Business Wallets zich ontwikkelen. Het programma bespreekt met de betrokken organisaties welke aanpassingen mogelijk nodig zijn en houdt contact met de ministeries die in Nederland aan de Business Wallet werken.
“Er zijn dingen die je nu al kunt doen”, zegt Tersteeg. “Overheidspartijen kunnen zich alvast verdiepen in wat de conceptverordening met zich meebrengt. Ook kunnen zij nadenken over de randvoorwaarden die nodig zijn om die goed in te bedden.”
KIK-V kijkt daarbij zowel naar technische aanpassingen als naar afspraken over rollen, mandaten en verantwoordelijkheden.
Henneman adviseert organisaties om hun techniek alvast op veranderingen voor te bereiden: “Richt de architectuur zo in dat je met wijzigingen kunt omgaan. Het gaat vooral om aanvullingen; je hoeft niet alles opnieuw in te richten.”
Ook andere datastelsels kunnen al nagaan voor welke uitwisselingen de voorgestelde regels relevant zijn en welke afspraken naast de techniek nodig zijn.
Op 29 september presenteerde KIK-V de uitkomsten van het onderzoek tijdens een gezamenlijke bijeenkomst van het EU Datanetwerk en het Netwerk van Datastelsels.