
NAU kiest vanaf de start voor de principes van het FDS
IV/ICT NAU bouwt een nieuw register en verkent wat federatief gegevensdelen vraagt
Om uitleners van arbeidskrachten te kunnen beoordelen, heeft de nieuwe Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) gegevens nodig uit acht bronsystemen. IV/ICT NAU bouwt daarvoor een openbaar register en werkt de gegevensuitwisseling uit. Dat doet het team vanaf de start volgens de principes van het Federatief Datastelsel (FDS). Meeri Sillevis Smitt en Albert Kappe vertellen wat dat betekent.
De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) is een nieuwe uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zij voert namens de minister de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten uit. Uitzendbureaus, detacheerders en andere bedrijven die arbeidskrachten uitlenen, moeten straks een toelating aanvragen.
ICTU bouwt het zaaksysteem waarmee de NAU deze taken gaat uitvoeren. Meeri Sillevis Smitt werkt als Rijks I-trainee binnen het IV-team en onderzoekt welke digitale ontwikkelingen de nieuwe organisatie kan benutten. Solution architect Albert Kappe bepaalt aan de opdrachtgeverskant de technische kaders waaraan het systeem moet voldoen.

Beeld: © NAU
Werking van de wet Wtta
Vier digitale omgevingen, acht bronsystemen
Voor de uitvoering van het toelatingsstelsel bouwt IV/ICT NAU vier digitale omgevingen: een portaal voor uitleners, een portaal voor inspectie-instellingen, een interne werkomgeving voor medewerkers van de NAU en het openbare register.
Beeld: © Albert Kappe
De NAU heeft gegevens nodig van veel verschillende partijen. “We hebben de informatiestromen inmiddels allemaal in kaart gebracht”, vertelt Kappe. Om aanvragen te beoordelen, gebruikt de NAU gegevens uit acht bronsystemen. Die komen onder meer van de Kamer van Koophandel, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Belastingdienst. De NAU is niet alleen afnemer van gegevens, maar ook aanbieder van gegevens. Het gaat dan om de gegevens over toelatingen van uitleners, die het NAU in het nieuwe register bijhoudt. Bedrijven en overheidsorganisaties hebben deze informatie nodig.
Met FDS een koppelingenbrij voorkomen
Bij het vormgeven van de benodigde informatievoorziening heeft het NAU besloten om de principes van het FDS te gebruiken. Het FDS is een afsprakenstelsel waarmee overheden en organisaties met een publieke taak data veilig en verantwoord kunnen delen en hergebruiken. De afspraken gaan onder meer over standaarden. Zo werken organisaties op een uniforme manier en hoeven zij niet voor iedere gegevensuitwisseling opnieuw aparte afspraken te maken.
Beeld: © Meeri SIllevis Smit
Sillevis Smit: “Als je met elke partij waarvan je data nodig hebt een andere koppeling moet maken, ontstaat al snel een koppelingenbrij die onoverzichtelijk wordt en snel veroudert. Met het FDS werk je conform de afspraken die er zijn gemaakt door de deelnemers over het gebruik van gegevens. Terwijl de data bij de bron blijven.”
Voorbereiden op het FDS
Hoe pakt de NAU de aansluiting bij het FDS aan? Kappe vertelt: “Wij onderzoeken het FDS in een innovatietraject, naast het operationeel krijgen van onze informatievoorziening. Nog niet alles werkt volgens de FDS-principes. Onze verbinding met het Handelsregister is bijvoorbeeld nog een gewone Digikoppeling-webservice. De Kamer van Koophandel werkt aan nieuwe API’s volgens de FDS-afspraken, zodra die gereed zijn kunnen wij die gebruiken. Maar we moeten nu live. Dus bouwen wij óók de oude koppelingen.”
Sillevis Smitt legde tijdens een IBDS-Stelseldag contact met de IBDS, die de NAU vervolgens in gesprek bracht met architecten en ketenpartners. In meerdere sessies bekeken zij samen welke bestaande FDS-afspraken en voorzieningen al bruikbaar zijn. Alhoewel het FDS nog in ontwikkeling is, houdt het IV/ICT er bij de bouw van de nieuwe systemen dus nu al rekening mee. Sillevis Smit: “Zo kunnen we straks gemakkelijker aansluiten op afspraken die nu nog in ontwikkeling zijn. Dat geldt trouwens niet alleen voor nieuwe organisaties zoals de NAU. Ook bestaande organisaties kunnen bij geplande aanpassingen al anticiperen op conceptafspraken, want die worden vroeg gedeeld.” Kappe vult aan: “Zodra we op het niveau van transport, begrippen of andere afspraken iets kunnen gebruiken gaan we aan de slag met implementatie conform het FDS.”
Geen papiertje onder de blauwe lamp
Welke voordelen bieden de principes van het FDS een organisatie als de NAU? Kappe en Sillevis Smitt geven een voorbeeld: de Verklaring Omtrent het Gedrag voor rechtspersonen (VOG RP). Rechtspersonen ontvangen dit bewijs op papier. De echtheidskenmerken moeten onder een blauwe lamp gecontroleerd worden. Maar zo’n handmatig proces is ondoenlijk voor de NAU, vertellen ze. De NAU wil straks bij Justis kunnen controleren of voor een bepaald KvK-nummer daadwerkelijk een VOG RP is afgegeven. Ze onderzoekt ook of het bewijs via de Europese Business Wallet van de ondernemer kan worden geverifieerd. “Dan hoeven we het document zelf niet te zien,” zegt Kappe. Deze werkwijze sluit aan op de principes van het Federatief Datastelsel: gegevens blijven bij de bron, terwijl organisaties alleen de informatie opvragen die nodig is voor hun taak. Het is ook een goed voorbeeld van dataminimalisatie: de NAU krijgt op deze manier alleen te horen of een bewijs is afgegeven of niet, zonder dat ze alle gegevens van de rechtspersoon te zien krijgt.
Je hoeft het niet alleen te doen
Wat adviseren Kappe en Sillevis Smitt andere organisaties die willen deelnemen aan het FDS? Kappe: “Doe actief mee. Sluit je aan bij de FDS-community, bezoek themasessies of doe mee aan workshops zoals de architectuursessie. Daar hoor je hoe andere organisaties vooruitkomen. Samen is het veel gemakkelijker dan alleen.” Sillevis Smitt: “Stel je open voor de vraag hoe het anders kan en zoek contact. Leg een concrete casus voor: dit is onze situatie en hier willen we naartoe. Dan verken je samen welke standaarden passen en met wie je moet samenwerken. Je hoeft het niet alleen te doen. Je hoeft niet zelf het wiel uit te vinden.”