De beweging wordt breder
Aanjagen, ondersteunen en samen groeien
Wat is het mooi om te zien hoeveel organisaties aan de slag zijn met verantwoord datagebruik. Het toont aan hoe breed de beweging inmiddels is, en hoe die bovendien steeds breder wordt.
Sylvia Kuilboer en Tim Faber
Zorgen dat de overheid data verantwoord en effectief kan inzetten voor betere dienstverlening en maatschappelijke opgaven. Dat is het gezamenlijke doel van Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en publieke dienstverleners met het programma Realisatie IBDS. De Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS) levert het fundament voor verantwoord datagebruik en geeft daarmee voor een groot deel invulling aan de prioriteit Data van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Inmiddels is een groot aantal organisaties hier enthousiast en gedreven mee aan de slag. In een aantal artikelen in dit magazine wordt duidelijk waarom ze dat doen en hoe ze daarbij worden ondersteund door de IBDS.
De maatschappelijke relevantie van data
Tom Meinders, CDO van Rijkswaterstaat, vertelt over het belang van data voor zijn organisatie. Rijkswaterstaat staat voor een grote reparatieopgave van onze fysieke infrastructuur en data zijn essentieel om hierin een goede prioritering te maken. De maatschappelijke relevantie is evident: goede wegen, bruggen en vaarwegen zijn onontbeerlijk voor onze economie en onze samenleving.
Vanaf het begin aansluiten bij het FDS
De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU), een nieuwe toezichthouder, past bij de inrichting van hun datadeling en een nieuw te vormen register direct de principes van het Federatief Datastelsel (FDS) toe. In dit magazine vertellen ze wat dit van ze vraagt en wat het ze brengt. Net als de NAU sluiten steeds meer organisaties zich aan bij het FDS. Ruim twintig organisaties verdiepen hun kennis over het FDS, met de Kansenscan en een Architectuursessie. Negen overheidsorganisaties nemen inmiddels formeel deel aan het FDS, waaronder het ministerie van Financiën en het CBS. Zeventien sectorregistraties sluiten al aan op het FDS, of doen dat binnenkort. En in de simulatieomgeving ervaren organisaties de samenhang tussen de verschillende technieken van het FDS. De afgelopen tijd experimenteerden onder meer UWV, BKWI en TNO in deze omgeving.
Samen datavolwassenheid vergroten
De IBDS-Kennisbank wordt regelmatig uitgebreid met nieuwe producten die organisaties ondersteunen bij verantwoord datagebruik. Zoals de Werkwijzer inventarisatie databronnen, waarmee organisaties in zeven overzichtelijke stappen werken aan overzicht en kwaliteit van databronnen. Meer hierover lees je in dit magazine.
Steeds meer organisaties werken samen aan het vergroten van hun datavolwassenheid. Als IBDS faciliteren we dat. Onder meer met de begeleide implementatie van een groep van veertien gemeenten (onder meer Emmen, Ede en Enschede) en een groep van acht uitvoeringsorganisaties (onder meer RvIG, Dienst Terugkeer en Vertrek en Zorginstituut Nederland). Ook versterken we de regionale netwerken van overheden die zelf en gezamenlijk hun datavolwassenheid willen vergroten: zij ontmoeten elkaar in de IBDS-Regiocafés.
Knelpunten in gegevensdeling aanpakken
Knelpunten in gegevensdeling aanpakken, is het derde thema van de IBDS. Ook daarover vind je in dit magazine een inspirerend artikel, waarin de gemeente Rotterdam vertelt voor welk probleem zij een oplossing zoeken. En waaruit blijkt dat een brede aanpak van dit knelpunt leidt tot een duurzame oplossing waar de gehele overheid wat aan heeft.
Samen groeien
Nieuw in dit magazine is een pagina waarop we letterlijk laten zien hoeveel er gebeurt in de brede beweging van de IBDS. In de verschillende community’s die de IBDS faciliteert ontmoeten professionals elkaar om samen te leren en te groeien. Op talloze thema’s, van het volgen van ontwikkelingen in de EU tot het bouwen aan moresprudentie. Al die energie en dat enthousiasme komt begin volgend jaar bij elkaar op de IBDS-Stelseldag. Dus zet 3 februari 2027 alvast in de agenda en meld je aan!
Aanjagen, ondersteunen, goede voorbeelden delen: dat doen we als programma, samen met al onze partners. We hopen velen van jullie de komende tijd te ontmoeten. Op de IBDS-Stelseldag in februari, op 6 oktober tijdens het IBDS-Themacafé of op één van de Regiocafés die dit najaar worden georganiseerd. Laten we onze kennis, praktijkverhalen en enthousiasme blijven delen, zodat we samen groeien naar een datavolwassen overheid die data verantwoord deelt en inzet voor maatschappelijke opgaven.
Tim Faber, programmamanager Data (IBDS en NDS) bij het ministerie van BZK
Sylvia Kuilboer, programmadirecteur bij ICTU